Opleiding Muziek - Afstudeerrichting Compositie

 

In studiejaar 2011-2012 is de nieuwe afstudeerrichting compositie gestart. De beroepspraktijk van de componist is onder invloed van het gebruik van de computer binnen de muziek sterk veranderd, dus de studie is ook veranderd. Met deze nieuwe studie bieden wij een leerprogramma aan dat aansluit bij de eisen van de moderne beroepspraktijk. Studenten krijgen onder leiding van docenten Jurjen van Geenen en Kees van den Bergh te maken met de vele facetten van het componeren en van de muziek in het algemeen. De moderne componist staat middenin het muzikale leven: van het 'klassieke' componeren voor een symfonieorkest tot het componeren van muziek voor een film of computergame.

 

Toelatingseisen

• Algemene theoretische vakken afgesloten op propedeuseniveau
• Het kunnen laten zien en horen van eigen gemaakte composities van goed niveau
• Interesse in algoritmisch componeren met behulp van de computer

 

Toelichting

Tijdens de toelating wordt eerst een kort interview afgenomen, waarna de student een aantal werken van zichzelf laat zien en horen. Aan de hand hiervan beoordeelt de toelatingscommissie of de student naast voldoende talent en motivatie ook het avontuur wil aangaan om te werken met nieuwe compositietechnieken.
Verder is van belang dat de student de algemene theoretische vakken van het 1e jaar met goed gevolg moet hebben afgesloten. Is dit laatste niet het geval, dan is er de mogelijkheid om de student in de voltijds vooropleiding te plaatsen. Dit houdt in dat de student de algemene theoretische vakken van het 1e jaar volgt en compositielessen krijgt in de vooropleiding.

 

De voltijds vooropleiding compositie

In de voltijds vooropleiding compositie worden individuele lessen en groepslessen compositie aangeboden.
In de groepsles maakt de student kennis met de muziek van de 20e & 21e eeuw aan de hand van artikelen, boeken en documentaires over hedendaagse muziek. Het beluisteren, bekijken en analyseren van partituren van de afgelopen 100 jaar speelt een prominente rol in deze lessen.
De individuele les is een inleidende cursus muzikale schrijftechnieken 20e/21e eeuw waarin de student wordt klaargestoomd voor de toelating tot het 1e jaar compositie. Hiervoor moet hij/zij een kloeke map met composities kunnen laten zien waarin de in de vooropleiding aangeleerde technieken verwerkt zijn.

 

Doel van de opleiding

Het leren schrijven van muziek voor zeer uiteenlopende bezettingen en stijlen binnen verschillende artistieke contexten. Hierbij speelt het gebruik van de computer in het componeerproces een grote rol. De volgende competenties moeten in de loop van de opleiding versterkt en/of verworven worden:

• Ambacht
• Analytisch vermogen
• Communicatie
• Visie en creativiteit
• Vermogen tot samenwerken
• Innovatie
• Methodisch en reflectief handelen
• Omgevingsgerichtheid
• Ondernemersschap

Programmalijnen

• Kernvakken: individuele les hoofdvak compositie, compositietechnieken 20e & 21e eeuw, algoritmisch componeren, contrapunt
• Praktische vakken: praktische harmonie aan de piano, ttr-ensemble, koor, ritmische workshops, ensembleleiding
• Algemene theoretische vakken: analyse, functionele harmonieleer, solfège, jazztheorie, muziekgeschiedenis, cultuurgeschiedenis, orkestratie/instrumentatie
• Modules en workshops: lichte muziek, elektronische muziek, producing
• Beroepsoriëntatie: studieloopbaanbegeleiding, cultureel ondernemersschap, interdisciplinaire projecten, externe stages, organisatie concerten, deelname aan compositiewedstrijden, acquisitie van compositieopdrachten

 

Inhoud van de kernvakken hoofdvak compositie

Individuele compositieles

In deze les wordt de student begeleid bij het componeren van eigen werk. Hij/zij wordt uitgedaagd om te experimenteren en zich op een breed terrein te ontwikkelen. De diverse compositietechnieken die aangeboden worden in de groepsles, dienen hier op geheel eigen wijze te worden toegepast in de eigen composities. Structuur, muzikale inhoud en betekenis, het spel van de muzikale vorm in de tijd, het spelen met verwachtingspatronen van de luisteraar en de ontwikkeling van een eigen muzikale taal zijn belangrijke ingrediënten in deze lessen.
Gedurende de opleiding krijgt de student een grote hoeveelheid zeer diverse opdrachten. Deze variëren van solostukken voor melodie-instrument, werken voor klavier, liederen, composities voor slagwerk, kleine kamermuziekstukken (duet, trio, kwartet en kwintet), composities voor koor tot elektronische composities, composities voor dans en muziektheater en in een later stadium van de opleiding grootschalige stukken voor symfonieorkest of andere grote bezettingen. Samenwerking met andere afdelingen binnen het conservatorium en Fontys Hogeschool voor de Kunsten ligt natuurlijk voor de hand.

 

Compositietechnieken 20e & 21e eeuw (groepsles)

In dit vak wordt geoefend met de verschillende compositietechnieken die ontwikkeld zijn in de laatste 100 jaar. Er worden analyses gemaakt van hedendaagse composities en aan de hand hiervan worden opdrachten geformuleerd. Onderdelen als vormleer, melodieleer, harmonieleer, stemvoering, instrumentatie, notatie, esthetiek, uitvoeringspraktijk en nieuwe technologie komen in deze lessen uitvoerig aan de orde. Gezien het grote belang van contrapunt bij het componeren wordt dit als apart vak aangeboden (zie verderop).

 

Algoritmisch Componeren (groepsles)

In het vak algoritmisch componeren staat compositie met behulp van algoritmen centraal. Er bestaan vele definities van het begrip algoritme; in deze context kan men het beschouwen als een eindige reeks van stappen die tot een (subjectief) wenselijk resultaat leiden. Deze stappen kunnen zowel door mens als computer of beiden worden uitgevoerd. Voor alle drie van deze vormen is aandacht binnen dit vak. Zo beschouwd is algoritmisch componeren van alle tijden, slechts het componeren met behulp van computers is relatief nieuw.
De initiële focus ligt vooral op het opdoen van basiskennis en vaardigheden op het gebied van logica, wiskunde, imperatief programmeren in de programmeertaal Java, en al bekende technieken en formalismen met toepassingen op compositiegebied. Voorbeelden hiervan zijn Markovketens, generatieve grammatica’s, transitienetwerken, chaostheorie, genetische algoritmen, cellulaire automaten, neurale netwerken en klanksynthese.
De student maakt zich de stof eigen door het vervaardigen van algoritmisch gecomponeerde stukken en korte opgaven. In een later stadium komen ook andere programmeervormen aan bod en wordt in toenemende mate projectmatig gewerkt.

 

Contrapunt (groepsles)

In het vak contrapunt wordt het schrijven van polyfone vormen geoefend. In het eerste jaar wordt vooral Renaissance contrapunt beoefend, hierna komt de focus op Barok en latere stijlen te liggen. Meteen wordt de link met algoritmisch componeren gelegd, waardoor bekende problemen uit de polyfonie efficiënter en met meer inzicht kunnen worden opgelost.
Verder wordt ruim aandacht besteed aan het fundamentele verband tussen polyfonie en harmonie, waardoor het geleerde ook op verwijd- en posttonale stijlen van toepassing is. Het niveau van het vak contrapunt voert verder dan dat van de reguliere opleiding en heeft een ander doel: de inpassing van polyfonie in de eigen stijl van de componist.

 

Meer weten?

 

Kijk bij de meestgestelde vragen. Staat jouw vraag er niet tussen? Stuur dan een email of neem telefonisch contact op.